Bartosz M. Puk, A co do A…

• 
  
  
   
   
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
   
   
   
   

  Często zdarzyło mi się gościć rozmaitych psychiatrów i psychoanalityków z różnych części kuli ziemskiej. I powstał taki podział w mojej głowie. 

  Na tych co koniecznie chcą do Auschwitz, tych co nie chcą. No i tych którym wszystko jedno. 

  Największa grupa to ci pierwsi. 

  Ale nigdy ich nie rozumiałem. Czemu?

  Choć raz przyjechał do mnie znajomy z Nowego Jorku. Ekonomista. Makler z Wall Street. Pojechaliśmy do Auschwitz i jak to w Auschwitz… wiadomo. 

  Ale mój kolega (Mama z Indii, Tata z Anglii, a on mieszka w NY) powiedział mi że kilka miesięcy temu był w Kambodży. I że Auschwitz to jednak mało w porównaniu z tym co tam zostawili. 

  Czerwone Khmery. 

  Ale rozmawialiśmy że może to kwestia lat. No bo ile minęło od Rwandy, Sarajewa czy Auschwitz? 

  A ile od handlu niewolnikami na pierwszym targu niewolników w Lagos w regionie Algarve na południu Portugalii, a potem Belém Lizbonie?

  Ale historia z Auschwitz którą często opowiadam jest sprzed lat. Studiowałem w Krakowie. Mieliśmy znajomych w Niemczech bo niektórzy z  nas wyjeżdżali tam do pracy wakacyjnej. Urocze trio niemieckie  - wszyscy mocno zaangażowani w partię zielonych. Bardzo Eko. Wśród nich był Eckhardt. No i Eckhardt był informatykiem w jakiejś firmie, jeździł po mieście rowerkiem i wiódł bardzo spokojne życie. Ale wiedziałem że wcześniej był entomologiem. Owadoznawca. Że zrezygnował z tej pracy z jakiegoś powodu. Zapytałem go czemu? 

  Odpowiedział że praca entomologa była to bardzo „romantisch job”. Tak Niemiec określa romantyczne zajęcie. Mniejsza o to. Spytałem go znowu czemu zatem zrezygnował. Opowiedział że pracował w firmie Bayer przy produkcji pestycydów. I że na przykład siedział kilka miesięcy w dżungli amazońskiej bo ich zadaniem było łapanie owadów. Dla Bayer’a pracując, badali nowe pestycydy. I te pestycydy i środki owadobójcze miały niszczyć niektóre rośliny i owady, a inne oszczędzać. Np. motyle czy ważki bądź kwiaty miały przetrwać. A chwasty mialy paść. 

  Teraz przesuńmy się do czasu kiedy Eckhardt już wrócił do Niemiec i zrezygnował z pracy etymologa i postanowił robić coś bardziej „konkretnego” niż „romantisch”. Zasiadł do kompa i żył swoim życiem. 

  No i w połowie lat dziewięćdziesiątych przyjechali grupą do mnie do Krakowa.

  Była zima. Pojechaliśmy do Auschwitz. 

  Na mnie zawsze robiła wrażenie ta ogromna przestrzeń w Birkenau. 

  Ten przestrzenny ogrom. 

  Ogrom Pustki. 

  Miejsc po barakach. 

  Tak szliśmy w ciszy. 

  Śnieg skrzypiał pod butami. 

  Zatrzymaliśmy się i  Eckhardt powiedział :

   

  -Chciałem tu przyjechać. 

  Bo mój dziadek tu pracował. 

  
  

  Zaległa cisza. Staliśmy tak chwilę. 

  A w mojej głowie zaczęły przeskakiwać i łączyć się myśli. 

  Selekcja owadów i chwastów. 

  Pestycydy. 

  Bayer…

  Zrozumiałem. 

  Chyba.

  
  

  Po chwili ruszyliśmy powolnym krokiem. 

  Śnieg skrzypiał. 

  Zwyczajnie. 

  Zima.

  
  

  A ten cykl fotografii jest inny, choć nie tylko dlatego że letni. Myślę że wszystkie wizyty tam są jakoś kontrowersyjne. 

  Jest związany z wizytą grupy psychoanalityków tuż przed pandemią. To co zajmowało mnie wtedy to myśl kolegi z TelAviv’u 

  • Czy uważasz że można robić zdjęcia w Auschwitz?

  Dał mi/nam dużo do myślenia. Nie było mi łatwo robić te fotografie. A zarazem… czemu?

  
  

  Kojarzę jak na Sympozjum bionowskim w Gdańsku jeden kolega analityk odnosząc się do traumatycznych przeżyć W. R. Biona, zacytował Theodor’a W. Adorno:

  "Pisanie poezji po Auschwitz jest barbarzyństwem".

  Innymi słowy:

  • Jak można tworzyć coś po czymś takim jak Auschwitz?

  A ja myślę sobie:

  • Jak można NIE pisać poezji?
  • Jak mocna NIE malować obrazów?
  • Jak można NIE robić fotografii? 
  • Jak można NIE Myśleć?